Senette Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır? sorusu sıklıkla merak edilmektedir. Ticari hayatlarımızda ya da bireysel borçlarımızda sıklıkla senetlerden yararlanırız. Senetler, alacaklıların haklarını yasal olarak da güvence altına almasını salar. Fakat bu hakkın kullanılabilmesi için belirli bir süreye de dikkat etmek gerekir.
Bu sürelerin başındaysa, zamanaşımı süresi gelir. Yani alacaklı olan kişinin bu süre dolmadan parasını alması gereklidir. Aksi taktirde borçlu, zamanaşımı savunmasına sığınabilir. Peki, senette zamanaşımı süresi ne kadardır?
- Senet Nasıl Doldurulur?
- Senet Borcu Ödenmezse Ne Olur?
- Senetle kredi veren yerler
- Arçelik senetle telefon
- Peşinatsız senetle araba
Senette zamanaşımı süresi kaç yıldır?
Senette Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır? sorusu birçok kişi tarafından sorulmaktadır. Halk arasında senet olarak bilinen evrak, Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK) bono olarak tanımlanır. Bonoya dayalı bir alacak için harekete geçme süresi, alacağın kime karşı talep edildiğine göre değişir.
Ancak en sık sorulan soru, senedi düzenleyen (keşideci) kişiye karşı ne kadar süre içinde icra takibi başlatılabileceği ve Senette Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır? Süresidir.
- Senedi düzenleyen (borçlunun kendisi) için senette zamanaşımı süresi 3 yıldır.
- Bu 3 yıllık süre, senedin vade tarihi (ödeme günü) itibarıyla başlar.
- Örneğin, 15 Kasım 2025 vadeli bir senediniz varsa, bu senedin borçlusuna (keşideciye) karşı yasal işlem başlatmak için 15 Kasım 2028 tarihine kadar vaktiniz bulunmaktadır.
Ticari senetlerde zamanaşımı farkları
Senet bir kambiyo senedi süresi bakımından diğer senet türleriyle benzerlik gösterse de, kendi içinde farklı zamanaşımı süreleri barındırır. Bono zamanaşımı süreleri, alacaklının kime başvurduğuna göre değişir:
- Senedi Düzenleyene Karşı zamanaşımı süresi, vadeden itibaren 3 yıldır.
- Senedi Ciro Edenlere Karşı Alacaklının, senedi kendisine ciro eden kişilere ve onlardan öncekilere başvurma hakkı, süresinde çekilen protesto itibaren 1 yıldır.
- Senedi ödemek zorunda kalan bir cirantanın, kendisinden önceki cirantalara veya senedi düzenleyene rücu etme hakkı, ödeme yaptığı tarihten itibaren 6 aydır.
Bu nedenle, senette zamanaşımı süresi denildiğinde, genellikle borçlunun kendisine karşı olan 3 yıllık süre kastedilir.
Zamanaşımı dolduğunda alacak ne olur?
Senette zamanaşımı süresi dolduğunda, alacak yok olmaz veya silinmez. Alacak, hukuken eksik borç haline gelir. Bu durumun pratik sonucu şudur:
- Borçlu, kendisine karşı bono zamanaşımı süresi dolduktan sonra başlatılan bir icra takibine veya açılan bir davaya zamanaşımı defi (savunması) ile itiraz edebilir.
- Eğer borçlu bu itirazı yapmazsa (örneğin icra takibine süresinde itiraz etmezse), icra müdürlüğü veya mahkeme zamanaşımını kendiliğinden dikkate alamaz ve takip devam eder.
- Zamanaşımına uğramış bir senedi borçlu kendi rızasıyla öderse, daha sonra zamanaşımına uğramıştı diyerek bu parayı geri isteyemez.
Alacaklı, 3 yıllık süre geçtikten sonra kambiyo senetlerine özgü icra takibi yapamaz ancak genel mahkemelerde sebepsiz zenginleşme davası açma hakkını (borcun varlığını başka delillerle ispatlayarak) saklı tutabilir.
İcra takibi başlamışsa süre değişir mi?
Evet, değişir. Senette zamanaşımı süresi (yani 3 yıl), icra takibi veya dava açılmasıyla kesilir. Zamanaşımının kesilmesi, o ana kadar işlemiş olan sürenin sıfırlanması ve yeniden başlaması demektir. Eğer alacaklı, 3 yıllık bono zamanaşımı süresi dolmadan icra takibi başlatırsa, zamanaşımı kesilmiş olur.
İcra takibi başladıktan sonra, artık senedin 3 yıllık zamanaşımı değil, icra dosyasının kendi içindeki süreler önem kazanır. Örneğin, alacaklı icra dosyasında 1 yıl boyunca hiçbir işlem yapmazsa (haciz istemezse vb.), icra dosyası düşer (işlemden kaldırılır).
Ancak dosyanın işlemden kaldırılması, alacağın zamanaşımına uğradığı anlamına gelmez. Alacaklı, dosyayı yenileyerek takibe devam edebilir. İcra zamanaşımı 2025 yılı itibarıyla, bir icra takibinin kesinleşmesinden sonra alacağın tamamen zamanaşımına uğraması genellikle 10 yıllık genel zamanaşımı süresine tabidir (Borçlar Kanunu).
Yani, 3 yıl içinde takibi başlatmak, hakkı korumak için şarttır.
Konuyu daha iyi anlamanız için örnek vermemiz daha iyi olacaktır diye düşünüyoruz. Örneğin Elif Hanım, Mehmet Bey’e 100.000 TL borç vermiş ve karşılığında 1 Şubat 2023 vade tarihli bir senet almıştır. Mehmet Bey vadesinde borcunu ödememiştir. Elif Hanım, senedi bir çekmecede unutmuş ve 1 Mart 2026 tarihinde avukatına başvurmuştur.
Bu senaryoda, senedin vadesi 1 Şubat 2023’tür. Mehmet Bey karşı olan senette zamanaşımı süresi vadeden itibaren 3 yıldır. Bu süre 1 Şubat 2026 tarihinde dolmuştur. Elif Hanım, 1 Mart 2026’da başvurduğunda, 3 yıllık kambiyo senedi süresi maalesef geçmiş durumdadır. Bu saatten sonra Mehmet Bey’e karşı kambiyo senetlerine mahsus icra takibi başlatılsa bile, Mehmet Bey icra dairesine veya mahkemeye başvurarak ‘zamanaşımı itirazında’ bulunursa takibi durdurabilir. Elif Hanım’ın hakkı ‘eksik borç’ haline gelmiştir.
Senette Zamanaşımı Süresi Ne Kadardır? başlıklı yazımız ile ilgili görüşlerinizi yorum bölümünden bizimle paylaşabilirsiniz.
